In Nederland overleden Oekraïner terug naar Kovel

11 mei 2005

Tussen Spoetnik's en haar vele andere projecten voor Oekraïne door, wordt Beja Kluiters zo nu en dan om hulp gevraagd bij een aparte en ongewone situaties. Lees hieronder in haar eigen woorden hoe in de laatste dagen van april Beja helpt bij een sterfgeval van een in Nederland verblijvende Oekraïner. Een bijzonder verhaal.

Humanitair in de breedste zin des woords -
Verslag van een speciaal, bijzonder verzoek uit Kiev, Oekra´ne.

30 april 2005

Ik (Beja) schrijf dit op om het van mij af te schrijven, te verwerken, daar ik onderstaande nog nooit gedaan had en dit nu ook een van de werkzaamheden is die door ons, de mensen van Spoetnik, gedaan wordt.

Op dinsdag 26 april jl. kwam er bij Beja Kluiters uit Kiev een bijzonder verzoek om een overleden Oekra´ner hier in Nederland te begeleiden en controle uit te voeren over de gang van zaken. De man, die mij belde, is een directeur van een transportbedrijf en vroeger was hij werkzaam bij de transport Firma Artemtrans. Ik ken hem al iets van negen jaar, vandaar dat hij mij kende en mijn nummer wist.

De overledene was op donderdag avond in Bovenkarspel van de trap gevallen en overleden aan een schedelbasisfractuur. Het was voor de begrafenisondernemer moeilijk de Oekra´ense consul te pakken te krijgen en die heeft toen via medewerking van Kiev, de Nederlandse ambassade, mevrouw de Joode, contacten kunnen leggen en de familie in L'viv, Oekra´ne op de hoogte kunnen brengen.

Alle documenten kreeg Spoetnik gefaxt en zijn wij aan de slag gegaan. Gebeld met een lid van het Platform (John) die in Bovenkarspel woont, met de vraag of hij een briefje met Beja's telefoonnummers erop en het verzoek haar te bellen, af wilde geven. John belde op dat hij er heen geweest was, maar niemand open deed en hij het briefje in de bus gedaan had. Maar niemand belde er naar Beja.
Ik wilde zijn kennissen op de hoogte brengen wanneer hij gecremeerd zal worden en vragen om afscheid van hem te nemen, maar helaas is dit mislukt. Van de andere kant ook weer een geluk, daar wij anders EUR 200,- meer hadden moeten betalen. Maar wij hebben het toch geprobeerd, denkende, dit hoort bij een rouw verwerking van zijn vrienden.

De faxen gelezen. De prijs was vrij hoog en men vroeg mij (uit Oekra´ne) of ik kon proberen het goedkoper uit te laten voeren. Maar hoe kan je nu afdingen op een crematie?
Al snel bleek dat de medewerking van de Oekra´ense ambassade en de begrafenis ondernemer heel goed verliep. Wij konden alleen bezuinigen door de urn niet met het vliegtuig naar Kiev te laten vliegen, maar om het met een auto mee te geven , dit scheelde al weer Euro 870,-. Maar hoe die urn vervoeren? Welke documenten nodig? Gelukkig wist Beja iemand die vrij had en de urn persoonlijk naar Oekra´ne wilde gaan brengen!

De weduwe overwoog nog om naar Nederland te komen, maar later kregen wij toch te horen dat dit ook weer duur zou zijn, geen internatinaal paspoort etc. Men vroeg of Beja hem op de crematie wilde begeleiden, zodat hij niet alleen zou zijn.... Beja beloofde dit te zullen doen. Ook vroeg men of wij wilde informeren waar die meneer gewoond heeft of er nog spullen van hem waren, zijn loon uit betaald was, daar hij hier gewerkt had (helaas illigaal!) en of wij van alles foto's wilde maken, crematorium, woonhuis, omgeving etc. Wij werden gebeld dat alle documenten in Den Haag ontvangen waren en de overledene op donderdag morgen 9.00 uur gecremeerd zal worden in Hoorn (N.H.). Wijtke zal Beja begeleiden, daar deze nog niet helemaal een behoorlijke griep te boven was.

Om 6.45 uur vertrokken wij. Wat was er veel verkeer! Begon al bij Schiedam, toen bij Delft, later stonden wij bij Leiden bijna een uur zo goed als stil en konden geen kant op! Om 8.15 de begrafenis ondernemer gebeld dat wij nog steeds niet opschoten. Zij beloofden de crematie iets uit te stellen en wij hen om 8.45 uur te bellen waar wij op dat moment waren. Al met al waren wij om 9.25 uur in Hoorn bij het crematorium. Zij hadden gewacht op ons!

Wij werden begeleid naar beneden naar de oven, daar stond de baar met het lichaam in de lift. De lift werd open gedaan en de baar er uit gereden, het lichaam was afgedekt met een laken met 1 roos erop... Wij hebben er toen nog een Oekra´ense geborduurde doek opgelegd, een standaard met paarse viooltjes, een eigen gewaxte rode tulp (Wijtske gemaakt) en brandende kaarsjes. Hier nog foto's voor de familie van gemaakt. Ik (Beja) heb toen nog het Onze Vader bij het lichaam gebeden en een kruisteken gemaakt, voordat het lichaam de oven in werd gevoerd. Men vroeg nog of ik dit zelf wilde doen, maar hier zag ik vanaf. Ik stond al te rillen op mijn benen.

Daar op dat moment nog een moment van overweging gedaan, zoals het mij als goed katholiek geleerd was en zacht voor mij zelf een weesgegroetje gebeden en toen met de begrafenis ondernemer mee naar boven gegaan. Heb een hele uitleg gekregen, ik ben nu wel over mijn angst van cremeren af!

Wij kregen daarna alle documenten en privÚ bescheiden van deze meneer overhandigd. De begrafenisondernemer had alles bij de politie opgehaald en legde twee afgesloten zakjes op tafel. In eentje zat zijn telefoon, notitieboekje, horloge, aansteker e.d., in de ander zijn portemonnee met zijn geld. Hier had de begrafenis ondernemer beslag op laten leggen daar de begrafenis betaald moest worden.
Dit zakje was ook verzegeld en werd door haar open gemaakt en zij nam van het geld het bedrag dat betaald moest gaan worden. Beja moest het natellen en de factuur controleren. Dit klopte. Ik vroeg of het biljet van EUR 500,- dat in de beurs overbleef, gewisseld kon worden daar een biljet van EUR 500,- in Oekraiïne een zeer groot bedrag is. Dit werd helaas niet gedaan, de reden ervan weet ik niet.
De rest kregen wij overhandigd en moesten wij een document voor tekenen. Heb het geld niet nageteld, moest iets van EUR 700,- zijn, heb dat biljet van EUR 500,- gezien en nog wat andere biljetten! Zou wel kloppen, ik geneerde mij om het op dit moment te tellen! Ik had in ieder geval geld over en daar ging het mij om.

De crematie zou een uur of drie duren, dan moest het as gezeefd worden en de groffe delen zouden dan nog vermaald worden. Het crematorium zou alles in het werk stellen dat het as snel zou afkoelen zodat wij het deze dag nog mee konden nemen. Wij zouden rond 15.00 uur met het crematorium bellen hoe de zaken ervoor stonden. Wij kregen koffie met een plakje cake aangeboden, waar wij echt aan toe waren.

Beja vroeg hoe zo'n urn er uit zag. Was grauw grijs plastic! Jammer, ernaast stond zo een mooie donker rode met een gouden rand erop geschilderd, heel stemmig, luxe en ja toch deze urn vond ik deze hardwerkende Oekra´ner waardig! Ik zei dit ook en vroeg hoeveel duurder deze urn was. De man van het crematorium zei toen, dat wij hem in plaats van die eenvoudige zullen krijgen! Wijtske en ik waren hier blij over!

Nu wij op pad. Naar Bovenkarspel. Werd gebeld door mijn contact in Oekra´ne om te vragen hoe alles ging. Wat is Noord Holland mooi, wat heeft onze Oekra´ner in een mooie omgeving de laatste dagen van zijn leven doorgebracht! Foto's voor zijn nabestaanden gemaakt. Bij Bovenkarspel op de plattegrond de straat gezocht, wij voelden ons nu detectives.

De straat zo gevonden, het huis lag dwars in een straat, er eerst langs rijden en kijken. Alle gordijnen dicht. Wij vonden het toch wel eng, maar Beja had geloofd contact te zullen zoeken. Auto iets verder geparkeerd, nu op weg naar het huis, rond lopen kijken, de stoute schoenen aangetrokken en de voortuin in. Het was een eensgezinswoning. Gebeld, nog eens gebeld. Op de ramen getikt, later op de ruit bij de voordeur. Niets. Wijtske zei "Misschien hebben zij wel een code met elkaar bijvoorbeeld met de brievenbus klepperen?" Zij deed dit en tot onze schik ging de voordeur open! Een heel stel vragen op deze man (die Nederlands sprak) afgevuurd en ook gevraagd of wij een foto van het huis voor de familie van de overledene mochten meken. Was de man niet blij mee, maar wij hebben het gewoon gedaan, ook van zijn straat en het boord van de stad.
Toch informatie gekregen wat wij aan de familie door konden geven. Wij hadden er een tevreden gevoel er over, maar wie precies zijn vrienden waren en waar hij gewerkt had, kwamen we achter.

De kleding en andere goederen van de man waren door andere Oekra´ner opgehaald en zou met een bus naar Oekra´ne naar zijn familie gezonden zijn. Wel hoorden wij dat hij nog drie weken salaris van zijn werkgever te goed had, maar wie dat was kregen wij niet te horen, Daar zou de Oekra´ner zorg voor dragen.

Wij weer terug naar de auto en nog wat in de buurt rondgekeken. Denkende waar zou hij gewerkt hebben? Er zijn heel veel bollenkwekers hier, zullen we gewoon ze afgaan? Of zijn plastic zakje openen en zijn telefoon in kijken en zijn laatste nummers bellen? Nee, dit ging ons toch te ver, als wij dit gaan doen, dan op de ambassade met medeweten van de consul.
Wij terug naar het centrum van Hoorn, daar een patatje gegeten en wij steeds maar denken; zou hij hier ook gezeten hebben, zou hij hier ook zo van het uitzicht genoten hebben enz. Jammer dat zijn familie niet kan zien hoe mooi het hier is.

Om 14.00 uur kregen wij een telefoontje dat het afkoelen gelukt was en wij de urn met het stoffelijk overschot mochten komen ophalen. Wij werden toen heel stil, ja nu moesten wij zo met een overledene gaan rijden. Wijtske zei nog "Nu kunnen wij nog iets eten en drinken, als de urn in de wagen staat kan ik dat niet meer, zo zei haar gevoel dit! Ik hoefde nu al niets meer, mijn strot zat nu al dicht, maar ik hield mij groot voor haar! Vond het toch ook wel eng.

Wij naar het crematorium.Wijtske ook en ging niet mee naar binnen. Moest mij legitimeren en weer documenten tekenen dat ik de urn in ontvangst had genomen. Hoorde dat de rechter toestemming had verleend dat ik het as in de urn nu al mee mocht nemen, daar dit normaal in Nederland een maand in het crematorium moet staan. Hier wilde ik een kopie van mee hebben. Je weet maar nooit waar het nodig voor is.
De urn was met een rubberen ring dicht gemaakt en een metalen plaatje erop met naam, datum , naam van het crematorium en nummer. Dit alles werd mij verzocht na te kijken. Ik had kippevel. Toen in een kartonnen doosje gedaan en nu naar de ambassade daar die de urn moet verzegelen.

Het was intussen 15.00 uur. Net voorbij Alkmaar zei ik "Ik bel de consul dat wij baar hem onderweg zijn." Dit is een geluk geweest. Hij vroeg mij of er een apostille stempel op de documenten stond? "Nee, dit had ik niet gezien, alleen stempels van de gemeente had ik gezien. Stop wel even langs de grote weg en bekijk alles nog een keer, bel je zo terug!" Zo gezegd, zo gedaan! Geen extra stempels stonden er op de documenten! Er was 's morgens nog een telefoontje van een advocaat uit Oekra´ne binnen gekomen, dat er stempels van de rechtbank op moesten staan! Dit had de consul niet aan mij doorgeven, dus dit kon ik niet weten. Ik de begrafenisondernemer gebeld, die het wel gehoord had, maar zei dat het voor Nederland niet nodig was. Ik zei toen, okÚ maar voor Oekra´ne wel. Wat nu? Ik weer naar de ambassade gebeld dat hij de begrafenis ondernemer die opdracht moest geven en moest informeren waar ik nu naar toe moest met alle documenten.

Intussen was het al 15.30 uur! Ons contact in Oekra´ne belde weer en wij gaven verslag hoe de zaken ervoor stonden. De consul belde mij terug dat ik naar de Rechtbank kon gaan en daar die stempels kon halen tegen betaling. OkÚ , wat is het adres? Oh zo moeilijke naam, Beja bel jij hen op en vraag dan naar het adres. Zucht, okÚ, zo gezegd, zo gedaan. Rechtbank gebeld en straat naam gevraagd. Ook welke weg wij het beste konden nemen, maar die meneer reed nooit met de auto dus kon ons niet helpen. Dan de begrafenis ondernemer maar bellen, het is eigenlijk toch zijn werk de documenten zo af te leveren zoals de ambassade de opdracht heeft gegeven.
Wij waren weer bij Hoorn noord toen wij hem de weg vroegen. Wijtske schreef het gelijk op en nu bleek dat hij tien auto's voor ons reed, dus tot Alkmaar konden wij hem volgen. Bij de t-splitsing moest hij links en wij rechts en dan etc etc verder. Bij die t-splitsing reden wij hem voorbij, zwaaiden naar elkaar en gelijk dachten Wijtske en ik; nu passeren twee wagens die beide een overledenen vervoeren, zwaaien naar elkaar, dat mag (hoort) toch eigenlijk niet!? De spanning c.q. zenuwen vielen van ons af en ik zei tegen de urn; Sorry Y., dit is niet respectloos voor je, maar onze zenuwen!

Wij weer verder, de weg nog maar eens vragen en brutaal vragen of die mevrouw misschien voor ons uit kon rijden, maar daar had ze geen tijd voor, jammer, dan maar verder vragen. Tijd ging snel voorbij, in de zenuwen of wij het zouden halen of niet! Weer de rechtbank gebeld en deze telefoniste kon ons wel de weg vertellen, bleek dat wij de andere kant op moesten! Witte ononderbroken streep. Geen politie, dan maar een overtreding, wederom; Y, sorry wij overtreden nu de wet! Spooroverweg en wij waren 10 minuten voor tijd bij de rechtbank! Hollen en wij waren net op tijd binnen.

Nu alle documenten bekijken en welke moeten nu die stempels hebben! Belde weer met de consul dat wij net op tijd hier waren en gaf de ambtenaar aan de telefoon zodat zij samen konden besluiten welke documenten er een stempel moesten hebben! 2 stempels en een rekening te betalen uit de portemonnee van de overledene. Weer even dat kippenvel, maar toen ook en schik! De politie had het geld geteld en op het zakje geschreven, maar nu ik zelf in de beurs keek, schok ik, er zat EUR 1000,-- te veel in! Hoe kon dit nu, had ik toch verkeerd afgerekend met de begrafenis ondernemer? Nee, ik had stapeltjes gemaakt en Wijtske was mijn getuige. Heeft de politie dan niet goed geteld? Vreemd. Hoe dan ook, gelukkig voor de weduwe en haar zoon!

Om 17.00 uur reden wij bij de rechtbank weg. Ambassade gebeld dat het wel anderhalf uur zonder file nodig hadden om er te zijn. Zij zouden op ons wachten. Wij op weg, een paar kleine files. Alexander, de Oekraïense consul vroeg om 18.30 uur waar zijn jullie? Wij moesten nog 10 minuten rijden. Alles mee naar binnen genomen. Wat ons opviel was dat zij zeer ingetogen waren. Wij waren al iets meer ontspannen met de urn nu.

Alle documenten op tafel. Zij hebben met zijn tweeŰn alle documenten in het Oekra´ens vertaald. De begrafenis ondernemer had ook foto's gemaakt en drie hiervan waren schokkend. Ik vroeg de consul of hij hier een briefje van wilde maken met "Pas op, schokkende foto's", hetgeen hij deed. Ook documenten voor het vervoer over de weg, van de naam van de persoon met autonummer welke data enz. maakten zij, nadat ik dit gevraagd had. Dit alles vertalen in het Oekra´ense en de urn verzegelen duurde in totaal ruim anderhalf uur.

Het verzegelen had ook nog enige voeten in aarde. Zij vonden de urn ook mooi en wilden hem niet beschadigen. Toen kwam ik op het idee hem in het doosje te doen en deze te verzegelen, maar dan moesten wij touw hebben. Ik in mijn auto zoeken, nee had ik niet, Wijtske is toen naar het restaurant aan de overkant gegaan, maar die hadden ook geen touw. Toen vonden zij gelukkig toch touw en konden wij het afmaken. Er ontbrak nog een document, begrafenisondernemer gebeld en die zal het de volgende dag faxen. Ook vroeg de consul het telefoonnummer van de persoon die naar Oekra´ne rijdt, die hij aan de weduwe door wilde geven.

Toen wij klaar waren om 20.30 uur, nam ik de urn en zei zo; Kom Y, wij gaan weer verder op pad! Wat een bestraffende blik van de twee consuls opleverde. Nu konden wij weer richting huis, om 21.15 waren daar!
Thuisgekomen weer een overdenking; de urn kon ik niet in de auto laten staan. Binnen neergezet en toch een kaarsje erbij gebrand. De viooltjes in de tuin zetten en nat laten regenen. Met de persoon gebeld die de urn mee zal nemen. Ik zal hem de volgende dag de urn overhandigen in Utrecht. Toen nog een financieel verslag maken op mijn computer van de uitgave die gedaan zijn en een brief welke spullen aan wie wanneer overgedragen worden, daar ik de ambassade achteraf hier een kopie van wil geven, ter eindverantwoording. Om 23.30 uur was ik klaar met alles.

's Morgens om 8.45 uur op weg naar Utrecht. Hier de urn en de spullen overhandigd. Ook een verklaring van overdracht laten tekenen en uitleg gegeven van alle documenten. Hierna naar de Stichting {verzamelhal in Vlaardingen} om met mijn mensen verder te werken en het van mij af te praten. Om 18.30 uur hoorde ik dat de urn onderweg was naar Oekra´ne.

Op 30 april 2005 kreeg ik om 14.00 uur van mijn contact (H) in Oekra´ne telefoon dat de auto met de urn 100 km van de Oekra´ense grens was. Na 2 uur belde ik H en vroeg hoe het was, hij stond voor de brug bij de Oekraïense grens te wachten, dit heeft uren geduurd, hij kon niet langs de rij i.v.m. wegwerkzaamheden. Later had hij een stempel niet en moest terug het stempeltje halen.

Om 17.30 uur kreeg ik een telefoontje van H dat hij 50 km van de afgesproken plaats was. In Kovel bij het benzinestation links stond de weduwe, haar zoon en een kennis, H op te wachten en hebben zij de urn in ontvangst kunnen nemen en het bewijs van ontvangst getekend. Om 18.41 kreeg ik een SMS binnen met "Missie volbracht met dank". Heb gelijk mijn contact in Kiev op de hoogte gebracht en de consul: "Ja, de missie is volbracht."

Beja 30-04-2005 , 21.58 uur!

Naschrift van H die de urn bij de weduwe afleverde:

Een droevige, maar dankbare weduwe en haar zoon hebben de urn en de eigendommen van de overledene in grote dank aanvaard. Dit vindt plaats op de ontmoetingsplek in Kovel, een parkeerterrein bij een tankstation. Die omgeving is eigenlijk niet belangrijk. De weduwe spreekt haar grote dankbaarheid uit voor de mensen die zich hebben ingezet voor de zorgvuldige en de bij deze omstandigheden passende afhandeling. Zij is erg onder de indruk dat er mensen zijn die dit uit humaniteit voor een ander doen! Ik heb vermeld dat deze dank met name Beja Kluiters toekomt!


Terug naar de begin pagina